O prawie - co każdy powinien wiedzieć

W dzisiejszym świecie prawo wpływa na nasze życie na każdym kroku – od podpisywania umów, przez korzystanie z mediów społecznościowych, aż po codzienne zakupy. Ten post ma na celu wprowadzenie Cię w podstawowe pojęcia, które każdy powinien znać.

1. Czym jest prawo i dlaczego jest ważne?

Słownik Języka Polskiego definiuje prawo jako:

1. ogół przepisów regulujących stosunki międzyludzkie;

2. nakaz, przepis, punkt regulaminu;

3. nauka o prawodawstwie; wydział szkoły wyższej zajmujący się tą nauką;

4. uprawnienie, pozwolenie;

5. (zwykle w l.mn.) zasada dotycząca świata, natury itp.

Prawo reguluje codzienne życie – od relacji osobistych po działalność gospodarczą.

Prawo chroni prawa jednostki.

Przykłady:

prawa konsumentów (prawo do zwrotu towaru, gwarancja, rękojmia, odstąpienie),

prawa do prywatności (przesławne RODO).

2. Podstawowe gałęzie prawa

Prawo można podzielić ze względu na relacje między podmiotami:

• prawo publiczne - reguluje stosunki między państwem a obywatelem i między organami państwa. Np. prawo konstytucyjne, administracyjne, karne.

• prawo prywatne - reguluje stosunki między równoprawnymi podmiotami. To prawo cywilne, w tym handlowe, rodzinne.

• Prawo cywilne reguluje relacje między jednostkami, takie jak umowy, własność, dziedziczenie.

• Prawo karne zajmuje się przestępstwami i karami (prawo wykroczeń - wykroczeniami).

• Prawo administracyjne dotyczy relacji między jednostkami a organami władzy.

*Inne:

• Prawo pracy reguluje relacje między pracownikami a pracodawcami (bardziej prawo publiczne, choć strony ustalają warunki umowy między nimi).

• Prawo podatkowe dotyczące zasady opodatkowania (bardziej prawo publiczne, choć dużo zależy od prawa cywilnego).

Chyba najważniejszą informacją, którą pamiętam z "wstępu do prawoznawstwa" jest to, że prawo a moralność (czy prawo moralne) to różne pojęcia, czasami się nakładają, a czasami są zupełnie odległe.

3. Najważniejsze pojęcia, które warto znać

Umowa

Oświadczenie woli co najmniej dwóch osób, które nakłada na strony prawa i obowiązki. Umowa musi wywołać określony skutek.

Prawa i obowiązki

Twoja sytuacja prawna obejmuje zarówno przyznane Ci prawa, jak i obowiązki.

Przykład: prawo do przerwy w pracy, obowiązek sumiennego wykonywania zadań.

Sąd i proces

 Postępowanie przed sądem to kluczowy element systemu prawnego, który choć może być postrzegany jako przestarzały, nadal odgrywa istotną rolę.

4. Dlaczego warto znać podstawy prawa?

Znajomość podstaw prawa pomaga zrozumieć swoje prawa i obowiązki w codziennym życiu.

Przykłady sytuacji, w których znajomość prawa jest przydatna:

• otrzymanie wadliwego towaru,

• naruszenie warunków umowy przez drugą stronę,

• naruszenie Twoich praw przez organy państwowe (tzw. urzędy).

5. Podsumowanie

Podstawowa wiedza prawnicza jest nieoceniona w codziennym życiu.

Zachęcam do dalszego zgłębiania tematu – w kolejnych postach szczegółowo omówię zagadnienia związane z prawem podatkowym, cywilnym czy prawem pracy.

Dziękuję za przeczytanie postu, do zobaczenia w kolejnym wpisie na blogu "Prawnik

w Trójmieście"!

Aleksandra