Nabycie sprawdzające - pułapka na przedsiębiorców?

Nabycie sprawdzające jest często mylone z kontrolą prowadzoną przez Krajową Administrację Skarbową. Czy słusznie? Przedsiębiorco, poznaj swoje prawa i obowiązki podczas nabycia sprawdzającego.

Czym jest nabycie sprawdzające?

Nabycie sprawdzające polega na nabyciu towarów lub usług w celu sprawdzenia wywiązywania się w zakresie ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej i wydawania nabywcy paragonu fiskalnego.

Nabycie sprawdzające jest dokonywane w miejscu sprzedaży towarów lub świadczenia usług przez sprawdzanego.

Najczęściej sprawdzanym będzie przedsiębiorca lub jego pracownik.

Sprawdzającym jest osoba zatrudniona w jednostce organizacyjnej KAS wykonującą czynności służbowe w urzędzie skarbowym lub urzędzie celno-skarbowym wraz z podległymi oddziałami celnymi; lub funkcjonariusz pełniący służbę w urzędzie celno-skarbowym wraz z podległymi oddziałami celnymi.

Podstawy nabycia sprawdzającego

Nabycie sprawdzające jest dokonywane na podstawie legitymacji służbowej i stałego upoważnienia udzielonego przez naczelnika urzędu skarbowego albo naczelnika urzędu celno-skarbowego.

Stałe upoważnienie zawiera:

1) oznaczenie organu;

2) datę i miejsce wystawienia;

3) wskazanie podstawy prawnej;

4) wskazanie sprawdzającego;

5) podpis osoby udzielającej upoważnienia.

Uprawnienia i obowiązki sprawdzającego w toku nabycia sprawdzającego

Naczelnik urzędu skarbowego i naczelnik urzędu celno-skarbowego może dokonywać nabycia sprawdzającego na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W toku nabycia sprawdzającego sprawdzającemu przysługuje uprawnienie do legitymowania lub ustalania w inny sposób tożsamości sprawdzanych w zakresie niezbędnym na potrzeby tego nabycia.

Niezwłocznie - po nabyciu towaru lub usługi od sprawdzanego - sprawdzający:

1) okazuje sprawdzanemu legitymację służbową;

2) informuje sprawdzanego o dokonaniu nabycia sprawdzającego;

3) poucza sprawdzanego o jego prawach i obowiązkach.

Na żądanie sprawdzanego(!) sprawdzający okazuje również stałe upoważnienie do dokonywania nabycia sprawdzającego.

Dla potrzeb dokumentowania czynności nabycia sprawdzającego, sprawdzający może sporządzać szkice, kopiować, filmować, fotografować oraz dokonywać nagrań dźwiękowych w toku nabycia sprawdzającego.

Zwrot towaru nabytego w toku nabycia sprawdzającego oraz paragonu fiskalnego

Towar nabyty w toku nabycia sprawdzającego jest niezwłocznie zwracany sprawdzanemu wraz z paragonem fiskalnym dokumentującym sprzedaż tego towaru, jeżeli paragon ten został wydany.

Towar nie podlega zwrotowi, jeżeli z uwagi na jego rodzaj lub szczególne właściwości nie jest możliwa jego ponowna sprzedaż (np. kawa z mlekiem). W takim przypadku towar może być pozostawiony za zgodą sprawdzanego w miejscu jego nabycia.

Odstępuje się od zwrotu towaru stanowiącego dowód popełnienia przestępstwa, przestępstwa skarbowego, wykroczenia lub wykroczenia skarbowego, podlegającego zatrzymaniu lub dokonaniu zajęcia albo zabezpieczenia na podstawie odrębnych przepisów.

Paragonu fiskalnego dokumentującego sprzedaż towaru nabytego w toku nabycia sprawdzającego nie zwraca się w przypadku:

1) odmowy zwrotu zapłaty otrzymanej za zwracany towar;

2) jeśli towar nie podlega zwrotowi;

3) odstąpienia od zwrotu towaru.

Obowiązki sprawdzanego

Sprawdzany jest obowiązany do:

1) przyjęcia zwracanego towaru;

2) przyjęcia paragonu fiskalnego dokumentującego sprzedaż zwracanego towaru;

3) zwrotu zapłaty otrzymanej za:

a) zwracany towar,

b) towar stanowiącego dowód popełnienia przestępstwa, przestępstwa skarbowego, wykroczenia lub wykroczenia skarbowego, podlegającego zatrzymaniu lub dokonaniu zajęcia albo zabezpieczenia na podstawie odrębnych przepisów.

Usługa wykonana w toku nabycia sprawdzającego

Usługa wykonana w toku nabycia sprawdzającego nie podlega zwrotowi.

W przypadku gdy usługa, za którą sprawdzający zapłacił, nie została wykonana, sprawdzany jest obowiązany do zwrotu otrzymanej zapłaty.

Jeżeli w toku nabycia sprawdzającego został wydany paragon fiskalny, a usługa nie została wykonana, sprawdzany jest obowiązany do przyjęcia tego paragonu. Nie stosuje się obowiązku, w przypadku gdy sprawdzany odmówił zwrotu otrzymanej zapłaty.

Notatka służbowa

Jeżeli w toku nabycia sprawdzającego nie stwierdzono nieprawidłowości, sprawdzający sporządza notatkę służbową zawierającą:

1) datę i miejsce (adres) dokonania nabycia sprawdzającego;

2) wskazanie sprawdzanego;

3) wartość sprzedaży brutto, w tym wskazanie kwoty należnego podatku od towarów i usług;

4) numer paragonu fiskalnego oraz numer unikatowy kasy rejestrującej;

5) wskazanie sprawdzającego.

Notatkę służbową sporządza się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden otrzymuje sprawdzany.

Protokół

Z nabycia sprawdzającego sprawdzający sporządza protokół, jeżeli:

1) w toku nabycia sprawdzającego stwierdzono naruszenie w zakresie wywiązywania się przez sprawdzanego z obowiązków;

2) zaistniały okoliczności takie jak: towar nie podlega zwrotowi lub towar stanowi dowód popełnienia przestępstwa / przestępstwa skarbowego / wykroczenia / wykroczenia skarbowego podlegającego zatrzymaniu lub dokonaniu zajęcia albo zabezpieczenia na podstawie odrębnych przepisów;

3) nabycie sprawdzające dotyczy usługi;

4) sprawdzany odmówił:

a) przyjęcia zwracanego towaru,

b) zwrotu otrzymanej zapłaty za zwracany towar,

c) przyjęcia paragonu fiskalnego dokumentującego sprzedaż zwracanego towaru.

Protokół zawiera w szczególności:

1) oznaczenie organu;

2) datę i miejsce (adres) dokonania nabycia sprawdzającego;

3) numer stałego upoważnienia do dokonania nabycia sprawdzającego;

4) wskazanie sprawdzającego;

5) wskazanie sprawdzanego, w tym jego imię i nazwisko, miejsce zamieszkania, numer PESEL oraz rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości;

6) wskazanie podatnika, jeżeli sprawdzanym jest osoba dokonującą w jego imieniu i na jego rzecz sprzedaży towarów lub usług;

7) określenie nabytego towaru lub usługi oraz wartość sprzedaży brutto, w tym wskazanie kwoty należnego podatku od towarów i usług;

8) informację:

a) o zwrocie towaru albo

b) że towar nie podlega zwrotowi lub o pozostawieniu towaru w miejscu jego nabycia - w przypadku, gdy towar nie podlega zwrotowi, albo

c) o odstąpieniu od zwrotu towaru i niedokonaniu zwrotu paragonu fiskalnego, albo

d) o wykonaniu usługi i jej rodzaju, albo

e) o zwrocie zapłaty za niewykonaną usługę lub paragonu fiskalnego;

9) informację o:

a) odmowie przyjęcia zwracanego towaru,

b) odmowie zwrotu otrzymanej zapłaty za zwracany towar lub niewykonaną usługę i niedokonaniu zwrotu paragonu fiskalnego,

c) odmowie przyjęcia paragonu fiskalnego dokumentującego sprzedaż zwracanego towaru albo niewykonanej usługi;

10) numer paragonu fiskalnego oraz numer unikatowy kasy rejestrującej, a w przypadku ich braku wskazanie przyczyny;

11) opis stwierdzonego naruszenia w zakresie wywiązywania się przez sprawdzanego z obowiązków, w przypadku ich stwierdzenia;

12) omówienie dokonanych w protokole poprawek, skreśleń i uzupełnień;

13) wykaz załączników, które dołączono do protokołu;

14) podpis sprawdzającego i sprawdzanego, a w razie odmowy podpisania protokołu przez sprawdzanego - wzmiankę o tym zamieszczoną na końcu protokołu;

15) miejsce i datę sporządzenia.

Protokół sporządza się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden otrzymuje sprawdzany.

Wyłączenie stosowania przepisów Prawa przedsiębiorców - istotne!

Do nabycia sprawdzającego nie stosuje się przepisów ograniczenia kontroli działalności gospodarczej, o której mowa w rozdziale 5 prawa przedsiębiorców. Oznacza to, że nie można powołać się na np. roszczenie odszkodowania, na analizę prawdopodobieństwa naruszenia prawa czy konieczność zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Co także istotne wyłączona jest konieczność obecności przedsiębiorcy.

Podsumowanie

Nabycie sprawdzające ma na celu sprawdzenie ewidencjowanie sprzedaży za pomocą kasy fiskalnej oraz wydawanie paragonu fiskalnego. Sprawdzanie odbywa się przez uprawnionych przedstawicieli KAS, a towar, jeśli to możliwe, jest zwracany. Przedsiębiorcy powinni być świadomi swoich obowiązków i praw, aby uniknąć problemów. Co ważne, przepisy Prawa przedsiębiorców nie mają tu zastosowania.

Dziękuję za przeczytanie!

Do zobaczenia w kolejnym wpisie na blogu "Prawnik w Trójmieście"!

Aleksandra

Podstawa prawna: art. 94k - 94x ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej

Zastrzeżenie: Materiały zamieszczone na blogu mają charakter informacyjny i edukacyjny. Nie mogą zastąpić indywidualnej porady prawnej lub doradztwa podatkowego.